Do logopedy warto się wybrać, jeżeli dziecko:
Zaburzenia i wady wymowy to nieprawidłowości, które utrudniają codzienne komunikowanie się. Są przyczyną niepowodzeń szkolnych, mogą doprowadzić do trudności dydaktycznych.
Mowa jest skarbem. Mowa jest jedną z największych zdobyczy ludzkości– dzięki niej możemy porozumieć się z innymi, przekazywać swoje myśli, uczucia, pragnienia, dzielić się doznaniami, ukazywać wnętrze swojej duszy lub opisywać otaczający świat.
(p. Ewa Urban).
Terapia logopedyczna jest proponowana wszystkim osobom potrzebującym pracy z logopedą, zarówno dzieciom, jak i dorosłym. Wpływa na jakość życia oraz na większy komfort w kontaktach społecznych, rozwój emocjonalny.
Podstawą do zakwalifikowania do terapii jest nieprawidłowa artykulacja, obniżona sprawność aparatu artykulacyjnego, zaburzenia języka i komunikacji językowej.
Na podstawie przeprowadzonej konsultacji logopedycznej, diagnozy, badań przesiewowych opracowane są indywidualne plany terapii logopedycznej dla każdego pacjenta, w którym są dobrane odpowiednie zestawy ćwiczeń i udzielenie wskazówek jak je wykonać w warunkach domowych.
Terapia logopedyczna przebiega wielotorowo i obejmuje :
Odpowiednio wcześnie podjęta terapia logopedyczna znacznie skraca czas jej trwania!
Płynność mówienia polega na prowadzonej w prawidłowym tempie i rytmie swobodnej wypowiedzi czyli przechodzeniu od jednego segmentu wypowiedzi do następnego. Jeżeli na jakimkolwiek poziomie wypowiedzi dochodzi do większych lub mniejszych nieprawidłowości, mówimy o niepłynności mówienia.
Podstawowe symptomy jąkania:
Główne metody terapeutyczne wykorzystujące następujące działania logopedyczne:
A także ćwiczenia fonacyjne, muzyczne, recytacja, elementy dramy.
Terapia miofunkcjonalna ( MFT) wg Anity M. Kittel
Terapia miofunkcjonalna skierowana jest do dzieci i dorosłych z zaburzeniami miofunkcjonalnymi.
Co to są zaburzenia miofunkcjonalne?
Terapia zalecana jest kiedy obserwujemy:
Konsekwencje nieleczonego zaburzenia miofunkcjonalnego mogą powodować:
Terapia miofunkcjonalna ma na celu uzyskanie prawidłowej pozycji spoczynkowej języka i połykania. Pacjent systematycznie pracuje pod opieką terapeuty, wykonuje ćwiczenia praktyczne na podstawie bloków ćwiczeniowych „ ZAP / LAP”, „ Ćwiczenia ciała”, „ Ćwiczenia języka i warg”, „ Ćwiczenia zasysania”, „ Ćwiczenia połykania”, ćwiczenia orofacjalne, które następnie powtarza i utrwala w warunkach domowych. Warunkiem sukcesu terapii jest systematyczna praca. Dzięki współpracy lekarzy ortodontów z logopedami efekty leczenia ortodontycznego są szybsze i trwalsze.
Zajęcia logopedii medialnej są skierowane do osób, których praca związana jest z częstym używaniem głosu i wystąpieniami publicznymi.
Prozodia, dynamika, głośność wypowiedzi musi być kształtowana świadomie. Znajomość techniki mowy wpływa na prawidłowe akcentowanie, wyrazistość artykulacyjną, dykcję, intonację, dobre operowanie oddechem etc. Takie umiejętność są niezwykle ważne dla mówców. Osoby, których praca zawodowa wymaga zwiększonej eksploatacji głosowej to np. aktorzy, lektorzy, prezenterzy, wokaliści jak również wykładowcy, prawnicy, dziennikarze, politycy, trenerzy, nauczyciele i wiele innych. Logopedia medialna zainteresuje wszystkich, którzy mają potrzebę rozwijania swoich kompetencji językowych w zakresie pracy głosem.
Zajęcia wokalne są przeznaczone dla dzieci, młodzieży i dorosłych i prowadzone są w trybie indywidualnym. Lekcje obejmują ćwiczenia oddechowe, impostację głosu, ćwiczenia artykulacyjne i dykcyjne, wprawki wokalne, ćwiczenia intonacyjne kształtujące słuch, pracę z mikrofonem, pracę z repertuarem i interpretację piosenki. Celem ćwiczeń jest postawienie i podparcie głosu, posługiwanie się głosem przy prawidłowej emisji, poprawę jego dźwięczności dzięki usprawnieniu pracy rezonatorów, poszerzenie skali, uzyskanie mixu wokalnego (praca dwoma rejestrami), uzyskanie prawidłowego brzmienia samogłosek, poprawę wyrazistości artykulacyjnej i uświadomienie, że każdą piosenkę należy interpretować aby skutecznie przekazywać emocje. Uczestnik zajęć ma również posiąść wiedzę w jaki sposób dbać o głos aby go nie nadwyrężać i forsować. Zajęcia są również prowadzone dla osób nieśpiewających, które są zainteresowane formą nauki prawidłowej emisji głosu w mowie.
Pracą dziecka jest zabawa.
Dzieci uczą się poprzez wszystko, co robią.
(Carolyn Hooper).
Terapia ręki i motoryki małej
Terapia ręki pojawiła się na potrzebę usprawniania małej motoryki czyli precyzyjnych ruchów dłoni i palców mających na celu koordynację wzrokowo – ruchową, koordynację całego ciała u najmłodszych. Ćwiczenia grafomotoryczne pobudzają u dziecka wszystkie zmysły, poprawiają funkcjonowanie i doskonalenie ruchów precyzyjnych, w tym przygotowanie do pisania, kształtowania umiejętności rysowania. Ćwiczenia motoryki małej polecane są uczniom z zaburzeniami ryzyka dysleksji, dysgrafii, z zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego. Terapia ręki uczy cierpliwości, koncentracji i skupienia uwagi. Stymuluje ogólny rozwój dziecka.
Terapia skierowana jest do dzieci przede wszystkim wykazujących:
Podczas opracowania i wdrażania programu terapii z dzieckiem realizowane są m.in. treści:
Powiedz mi, to zapomnę.
Naucz mnie, to może zapamiętam.
Zaangażuj mnie, to się nauczę.
( Benjamin Franklin).
Terapia pedagogiczna
Celem nadrzędnym terapii pedagogicznej jest stworzenie możliwości wszechstronnego rozwoju umysłowego, psychicznego i społecznego dziecka ze specjalistycznymi potrzebami i modelem pracy z uczniem zdolnym.
Cele programu zajęć:
Praca na zajęciach ma charakter indywidualny, dostosowany do możliwości każdego dziecka. Indywidualizacja ta polega na stałym monitorowaniu przebiegu i efektów pracy każdego dziecka, powolnym stopniowaniu trudności, systematyczności i ciągłości oddziaływań. Realizowaniu poszczególnych wskazań również do pracy rewalidacyjnej dla dzieci z dysleksją, z zespołem Aspergera i zaburzeniami ze spectrum autyzmu. Punktem wyjścia jest dogłębna analiza potrzeb edukacyjnych i możliwości indywidualnych uczestników zajęć.
Układy ćwiczeń, o różnym stopniu trudności, poprzedzone są krótką i jasną instrukcją. Bardzo ważne jest ocenianie postępów wzmacnianiem pozytywnym.
Dzieci mają wręcz cudowną moc,
aby zmieniać się we wszystko,
w co tylko zapragną.
(Jean Cocteau)
Zajęcia z elementami arteterapii dla dużego i małego
Arteterapia to spontaniczna, nieskrępowana twórczość człowieka powiązana z wykorzystaniem szeroko rozumianych dzieł sztuki
i uprawiania sztuki (np. rysowania, malowania, lepienia, rzeźbienia, śpiewu, tańca, poezji, biografii i pamiętników, czytelnictwa itd.
( W. Dykcik).
Terapia przez sztukę z wykorzystaniem elementów:
Dzięki pracy nad tekstem dzieci wnikają w tekst utworu, utrwalają jego treść, rozwijają wyobraźnię i twórczą ekspresję. Pomaga przezwyciężać nieśmiałość, zrozumieć siebie.
Terapia muzyką to przede wszystkim zabawa, która dziecko zaciekawia, pochłania, daje poczucie bezpieczeństwa i jest źródłem przyjemności oraz radości. Można dołączyć choreoterapię ( ruch, taniec). Proponowana dla osób nadmiernie ruchliwych, które poprzez aktywność fizyczną mogą rozładować zbyt dużą energię, zaspokoić potrzebę ruchu, głównie u dzieci w wieku wczesnoszkolnym i przedszkolnym.
To twórczość spontaniczna, na zadany temat, na gotowych wzorach.
Zajęcia odbywają się w formie indywidualnej lub grupowej.
Arteterapia jest doskonała dla pacjentów w każdym wieku, niezależnie od posiadanych umiejętności.
Zaburzenia głosu (dysfonia) może mieć charakter organiczny i/lub czynnościowy czy psychogenny. Głównym sposobem rehabilitacji głosu w dysfonii jest reedukacja prawidłowych nawyków głosowych i wyeliminowanie czynnika wywołującego zaburzenie.
Podstawą rehabilitacji głosu jest nauka poprawnej emisji głosu, czyli odpowiednie łączenie czynności oddychania, fonacji i artykulacji. Ogromne znaczenie mają również prawidłowe funkcje w obrębie traktu głosowego. Odpowiednia emisja głosu nie powinna powodować uczucia dyskomfortu, zmęczenia czy bólu. Rehabilitacja głosu musi być prowadzona systematycznie. Zazwyczaj trwa kilka miesięcy, czasami jednak dłużej. Wiele ćwiczeń może być wykonywanych przez pacjenta w warunkach domowych po odpowiedniej instrukcji logopedy – terapeuty głosu.
W przypadku zaburzeń głosu wynikających z porażenia fałdów głosowych ćwiczenia rehabilitacyjne należy rozpocząć bardzo wcześnie, aby zapobiegać zmianom zanikowym mięśnia głosowego oraz zmianom zwyrodnieniowym w stawie pierścienno-nalewkowym.
Podczas rehabilitacji głosu wykorzystujemy m.in. następujące techniki: metoda NOVA-Vox, metoda Froeschelsa, metoda Gutzmanna, Lax Vox z zaawansowaną, rozszerzoną techniką Doctor Vox Therapy (DVT). W pracy nad terapią zaburzeń głosu ważna jest interdyscyplinarna współpraca między pacjentem a logopedą i foniatrą, czasami również fizjoterapeutą czy psychologiem.
Czyli wczesna, kompleksowa i systematyczna pomoc dzieciom zagrożonym nieprawidłowym rozwojem, dzieciom z wadami słuchu czy z opóźnionym rozwojem mowy, stymulowanie funkcji odpowiedzialnych za rozwój psychomotoryczny i komunikacyjny, a także pomoc ich rodzinom w nabywaniu przez nich umiejętności postępowania z dzieckiem.
Rozwija sprawności językowe oraz kształtuje umiejętności rozpoznawania dźwięków otoczenia oraz dźwięków mowy. Skierowana jest dla dzieci i osób dorosłych z wadą słuchu (posiadające aparaty słuchowe lub implanty ślimakowe).
W terapii surdologopedycznej najważniejsze jest to aby ją podjąć w momencie stwierdzenia wady słuchu.
Terapia surdologopedyczna obejmuje:
Celem terapii surdologopedycznej jest przygotowanie osoby z wadą słuchu do swobodnego porozumiewania się z otoczeniem oraz doskonalenie wyrazistości wypowiedzi.
Czym jest ADI-R?
ADI-R ( Autism Diagnostic Interview Revised) to standaryzowany wywiad diagnostyczny, który stanowi jedno z kluczowych narzędzi w diagnozowaniu zaburzeń ze spektrum autyzmu (ASD).
Wywiad przeprowadzany jest z rodzicami lub opiekunami dziecka przez wykwalifikowanego specjalistę i pozwala uzyskać szczegółowy obraz rozwoju dziecka w zakresie:
– komunikacji i języka,
– relacji społecznych,
– wzorców zachowań i zainteresowań.
ADI-R pomaga w dokładnym rozpoznaniu trudności dziecka i wspiera decyzję o dalszej diagnozie lub terapii.
Dla kogo przeznaczony jest ADI-R?
Wywiad kierowany jest do:
– rodziców dzieci od około 2. roku życia, u których pojawiają się niepokojące sygnały w rozwoju mowy, kontaktu wzrokowego, relacji społecznych lub zachowania.
Jak przebiega wywiad ADI-R?
1. Spotkanie z rodzicem lub opiekunem – specjalista prowadzi szczegółowy wywiad dotyczący historii rozwoju dziecka.
Rodzic przed spotkaniem jest proszony o :
– wypełnienie arkusza informacyjnego na temat dziecka / okresu dziecięcego wysyłanego w formie elektronicznej dla rodzica,
– przypomnienie sobie etapów rozwojowych dziecka,
– przykładów zachowań dziecka podczas czynności dnia codziennego,
– zabranie ze sobą dokumentów, opinii od specjalistów,
– nagranie filmiku swobodnej zabawy dziecka w celu dołączenia opisu do raportu.
2. Analiza i interpretacja odpowiedzi – dane zostają zestawione z kryteriami diagnostycznymi zaburzeń ze spektrum autyzmu.
3. Omówienie wyników – rodzic otrzymuje podsumowanie z rekomendacjami dalszego postępowania (np. konsultacja psychologiczna, neurologopedyczna, terapeutyczna).
Czas trwania spotkania: około 2–3 godzin.
Dlaczego warto skorzystać?
1. Wczesne rozpoznanie trudności rozwojowych umożliwia szybsze wdrożenie odpowiedniej terapii.
2. ADI-R jest jednym z tzw. złotych standardów diagnostycznych w kierunku autyzmu.
3. Wywiad prowadzony jest przez certyfikowanego specjalistę w przyjaznej, spokojnej atmosferze.
Test Rozwoju Językowego ( TRJ) to narzędzie psychometryczne, standaryzowane i znormalizowane, służące do oceny poziomu rozwoju językowego u dzieci w wieku od 4;0 do 8;11 lat (4 lata 0 miesięcy do 8 lat 11 miesięcy).
Test został opracowany przez interdyscyplinarny zespół specjalistów (m.in. Magdalena Smoczyńska, Ewa Haman, Agnieszka Maryniak, Ewa Czaplewska, Grzegorz Krajewski, Natalia Banasik).
TRJ składa się z sześciu podtestów, które obejmują trzy główne dziedziny języka:
1. Słownictwo
2. Gramatyka
3. Dyskurs (czyli umiejętność posługiwania się językiem w dłuższych wypowiedziach, kontekstach).
Ponadto, test mierzy oba wymiary użycia języka: rozumienie (comprehension)i produkcyjna wypowiedź (production).
W większości podtestów dzieci wykonują zadania obrazkowe – np. wskazywanie obrazków, nazywanie obrazków. W dwóch podtestach zadania opierają się wyłącznie na bodźcach werbalnych (np. powtarzanie zdań, rozumienie opowiadanych tekstów).
W podteście dotyczących rozumienia tekstu dobór materiałów (tekstów) jest dostosowany do wieku dziecka i poziomu wykonania wcześniejszych etapów.
Procedura badania
Badanie przeprowadza specjalista indywidualnie z dzieckiem.
Czas wykonania testu wynosi około 40 – 50 minut (czas orientacyjny) – test nie jest w większości ograniczony sztywnym limitem czasowym. Podtesty są wykonywane w określonej kolejności, która jest stała (niezmienna) dla wszystkich dzieci.
W 5 podtestach pozycje (zadania) są ułożone w kolejności losowej (czyli mieszane: łatwe i trudniejsze zadania
Zastosowania diagnostyczne
TRJ pozwala porównać poziom językowy dziecka do norm dla rówieśników. Dzięki temu można stwierdzić, czy rozwój językowy mieści się w zakresie typowym, czy też występują odstępstwa.
Jest wykorzystywany do diagnozy zaburzeń rozwoju językowego, w tym tzw. specyficznego zaburzenia rozwoju językowego (SLI).
Jeśli wyniki wskazują na rozwój nietypowy, profil wyników TRJ może pomóc w opracowaniu programu terapii (które obszary języka wymagają szczególnej pracy).
Typy wyników i interpretacja
Wyniki testu klasyfikuje się w przedziałach, np. „najniższy”, „bardzo niski”, „niski”, „średni niższy”, „średni”, „średni wyższy”, „wysoki”, „bardzo wysoki” itp.
W diagnostyce konieczne jest odniesienie się także do warunków wykluczenia (np. norm słuchu, brak zaburzeń ogólnorozwojowych) — TRJ nie zastępuje pełnej diagnozy, ale stanowi istotne narzędzie wspomagające.
Zabiegi elektrostymulacji nerwowo-mięśniowej stanowią skuteczne uzupełnienie terapii logopedycznej, polegającej na pobudzaniu mięśni i nerwów za pomocą łagodnych impulsów elektrycznych. Dzięki zastosowaniu specjalnego urządzenia i elektrod umieszczonych na skórze, możliwe jest aktywowanie mięśni odpowiedzialnych za mowę, połykanie i mimikę twarzy.
Ta bezpieczna i nieinwazyjna technika pomaga:
– w usprawnianiu osłabionych mięśni twarzy, języka i gardła,
– usprawnienie koordynacji ruchów artykulacyjnych,
– ułatwienie wymowy głosek trudnych do realizacji,
– usprawnienie funkcji połykania,
– zmniejszenie napięcia mięśniowego i poprawa symetrii twarzy ( np. po porażeniu nerwu twarzowego)
– w rehabilitacji głosu, po udarze lub urazach neurologicznych.
Elektrostymulacja jest często łączona z klasycznymi ćwiczeniami logopedycznymi, tapingiem, co przyspiesza efekty terapii i ułatwia pacjentom powrót do prawidłowej mowy i funkcji mięśniowych.
Zabieg jest bezbolesny, dostosowywany indywidualnie do potrzeb i możliwości każdego pacjenta.
Przeciwwskazaniem do stosowania elektrostymulacji są:
• epilepsja,
• wszczepiony rozrusznik,
• endoprotezy i metalowe implanty,
• zmiany nowotworowe,
• ciąża.
Istnieją również sytuacje, w których stosowanie elektrostymulacji jest przeciwwskazane. Należą do nich:
• zmiany skórne,
• odmrożenia,
• oparzenia,
• stany zapalne skóry,
• świeże urazy w miejscu przyklejania elektrod.